“Hot Coffee” is de beroemdste controverse uit de geschiedenis van GTA. Ze treft San Andreas in 2005. Hier zijn de feiten, op volgorde, zoals ze zijn gemeld.
Een geschrapte scène, maar die in de code bleef
Tijdens de ontwikkeling plant Rockstar een minigame met seksuele inslag. Die wordt uiteindelijk ontoegankelijk gemaakt, zodat het spel in de Verenigde Staten de classificatie “Mature” (17 jaar en ouder) krijgt. Maar de inhoud blijft aanwezig in de bestanden van het spel.
De ontdekking door een modder (juni 2005)
Op 9 juni 2005 publiceert een Nederlandse modder, Patrick Wildenborg, een patch die de scène op pc weer activeert. Hij noemt die “Hot Coffee”. Ook andere modders hadden de code in de PS2-versie gevonden.
Het spel krijgt de classificatie “Adults Only”
Op 20 juli 2005 zet de Amerikaanse classificatie-instantie ESRB alle edities van het spel om van “Mature” naar “Adults Only”, uitsluitend voor volwassenen. Verschillende grote winkelketens, waaronder Walmart, Target en Best Buy, stoppen dan met de verkoop.
In Australië trekt de classificatie-instantie de classificatie van het spel in op 29 juli 2005, wat neerkomt op een verkoopverbod.
De reactie van Rockstar
- 11 augustus 2005: een patch schakelt Hot Coffee uit op pc.
- September 2005: een aangepaste versie, opnieuw geclassificeerd als “Mature”, verschijnt op pc en Xbox.
- November 2005: een “Special Edition” zonder de minigame verschijnt op PS2.
De politieke reactie
Senator Hillary Clinton vraagt de Amerikaanse mededingingsautoriteit (FTC) om een onderzoek. Eind 2005 dient ze een wetsvoorstel in over de verkoop van gewelddadige of expliciete spellen aan minderjarigen. De tekst wordt nooit aangenomen.
De juridische vervolgen
- Juni 2006: akkoord met de FTC. Take-Two en Rockstar beloven beter te informeren over de inhoud van hun spellen. Voor Hot Coffee wordt geen boete opgelegd.
- Januari 2008: een class action van consumenten leidt tot een schikking. Minder dan 3000 kopers vragen een vergoeding aan.
- September 2009: een rechtszaak van aandeelhouders eindigt met een schikking van meer dan 20 miljoen dollar.
Wat ervan overblijft
De affaire heeft aangetoond dat inhoud die ontoegankelijk is maar wel aanwezig in een spel, kan meetellen voor de classificatie ervan.